You are here

Geneesmiddelen

ABVD Zoek deze term

Combinatietherapie. De naam is samengesteld uit de initialen van de chemostatica die worden gebruikt:
- doxorubicine (vroeger adriamycine genoemd)
- bleomycine
- vinblastine
- dacarbazine

Alemtuzumab Zoek deze term

Dit geneesmiddel is een zogenaamd monoklonaal antilichaam.
Alemtuzumab richt zich op het antilichaam CD52 dat zich op het oppervlakte van zowel normale als abnormale lymfocyten bevindt. Het geneesmiddel kan zowel per infuus (intraveneus) als onder de huid worden toegediend. Bij onderhuidse toediening kunnen op de plaats van toediening wat reacties optreden. De algemene bijwerkingen zijn echter minder dan bij intraveneuze toediening.

Anagrelide Zoek deze term

Een zogenaamd weesmedicijn dat specifiek bij de behandeling van essentiële trombocythemie (met een hoog risico op complicaties) wordt gebruikt. Het komt in aanmerking wanneer met een behandeling met hydrea en interferon onvoldoende resultaat wordt bereikt of wanneer deze geneesmiddelen niet goed worden verdragen.

angiogenese-remmers Zoek deze term

Tumoren hebben zuurstof en voedingsstoffen nodig. Deze voedingsstoffen halen zij uit het omringende netwerk van bloedvaten. De aanmaak van bloedvaten wordt angiogenese genoemd. Angiogenese-remmers verstoren de ontwikkeling van deze bloedvaten, waardoor de kanker niet kan overleven.

anti-emeticum Zoek deze term

Geneesmiddel om misselijkheid en braken te verminderen of te voorkomen

APD Zoek deze term

Bisfosfonaat met remmend effect op de botafbraak

Ara-C Zoek deze term

Cytostaticum. Een celdeling-remmend medicijn dat of subcutaan (onder de huid) of via een lumbaalpunctie (= ruggenprik) wordt toegediend.

Ascal Zoek deze term

Ascal is een pijnstillend (= analgeticum), ontstekingsremmend en koortsverlagend middel (NSAID). Het voorkomt ook de vorming van bloedstolsels doordat het de klontering (= aggregatie) van bloedplaatjes verhindert.

Asparaginase Zoek deze term

Cytostaticum

Aspirine Zoek deze term

Aspirine is een pijnstillend (= analgeticum), ontstekingsremmend en koortsverlagend middel (NSAID). Het voorkomt ook de vorming van bloedstolsels doordat het de klontering (= aggregatie) van bloedplaatjes verhindert.

ATG Zoek deze term

Antithymocyten globuline (= thymoglobuline) of ATG, is een immunosuppressivum dat vaak wordt gebruikt bij de de behandeling van aplastische anemie, graft-versus-host ziekte (GVHD) of ter behandeling of ter voorkoming van afstotingsverschijnselen na transplantaties. ATG blokkeert de werking van lymfocyten. Het middel wordt via een infuus (intraveneus (IV)) toegdiend.

Azacytidine Zoek deze term

Cytostaticum

Azathioprine Zoek deze term

Azathioprine is een middel dat de afweer (tegen de eigen bloedcellen) onderdrukt (=immunosuppressivum). Het heeft ook een ontsteking-remmende werking.

AZT Zoek deze term

Een anti-retroviraal middel.

BCNU Zoek deze term

Cytostaticum. De groei van kwaadaardige cellen wordt geremd door verbindingen aan te gaan met celbestanddelen. Hierdoor stopt de celdeling en sterft de cel af.

BEACOPP Zoek deze term

Combinatietherapie bestaande uit:
- Bleomycine
- Etoposide
- Adriamycine (Doxorubicine)
- Cyclofosfamide
- Oncovine (Vincristine)
- Procarbazine
- Prednison

BEAM Zoek deze term

Combinatietherapie bestaande uit:
- Carmustine (BiCNU)
- Etoposide
- Cytarabine (Arabinoside) en
- Melfalan.
De middelen worden toegediend via een infuus, een dun plastic buisje dat wordt geplaatst onder de huid in een ader in de buurt van de hals (centrale lijn).

Bifosfonaten Zoek deze term

Geneesmiddelen die bij bijvoorbeeld multipel myeloom kunnen helpen bij de bestrijding van pijn en zwakte van botten of die worden gebruikt voor het verlagen van een verhoogd calciumgehalte in het bloed.

Bleomycine Zoek deze term

Cytostaticum. De werking berust op het blokkeren van o.a. de eiwit-productie en de deling van de kwaadaardige cellen.

bloedstelpend middel Zoek deze term

Geneesmiddelen die de bloedstolling (= hemostase) bevorderen en worden gebruikt ter preventie of behandeling van bloedingen ten gevolge van stollingsstoornissen. De werking kan berusten op het activeren van het stollingsproces (= bloedstollingsfactoren), het remmen van de afbraak van bloedstolsels (= anti-fibrinolytica) of door toediening van vitamine K.

bloedverdunner Zoek deze term

Middelen die de bloedcirculatie bevorderen. De werking berust op:
- het voorkomen van de vorming van bloedstolsels door het voorkomen van het samenklonteren van de bloedplaatjes (= trombocyten-aggregatieremmers of bloedplaatjesremmers)
- het oplossen van ontstane bloedstolsels (= trombolytica)
- het verhinderen van de groei van reeds gevormde stolsels of het voorkomen van nieuwe stolsels door beïnvloeding van de werking van de stollingsfactoren (anti-stollingsmiddelen of anti-coagulantia)

Bortezomib Zoek deze term

Dit geneesmiddel wordt gebruikt bij de behandeling van recidiverend en/of resistent multipel myeloom. Het behoort tot de proteasoom-remmers. Deze middelen remmen de werking van een bepaald enzym (proteasoom) dat de myeloomcellen aanzet tot celdeling. Bortezomib werkt niet bij elke patiënt en kent ook bijwerkingen. De meest voorkomende bijwerkingen zijn: vermoeidheid, klachten van het maag-darmkanaal en een voorbijgaand tekort aan bloedplaatjes (trombopenie). Ook kan bortezomib aanleiding geven tot zenuwschade (perifere neuropathie). Deze bijwerking is bij de meeste patiënten omkeerbaar zodra de behandeling wordt gestopt of wanneer de dosering wordt verlaagd.

Busulfan Zoek deze term

Cytostaticum. Dit geneesmiddel maakt soms samen met andere chemotherapeutica onderdeel uit van een combinatie behandeling. Het middel wordt via een infuus of per tablet toegediend en remt de deling van de (vooral myeloïde) cellen in het beenmerg. Het is een immunosuppressivum.

CEP Zoek deze term

Combinatietherapie. De naam is samengesteld uit de initialen van de chemostatica die worden gebruikt:
- CCNU (Lomustine)
- Etoposide
- Prednimustine

Cerezyme Zoek deze term

Dit geneesmiddel ondersteunt de afbraak van glucosylceramide. Het vermindert bij Gaucher type-1 patiënten de vergroting van milt en lever en de hematologische afwijkingen. Het versterkt de structuur van het botweefsel (mineralisatie) en vermindert daardoor botpijn en de kans op botbreuk.

chemotherapie Zoek deze term

<p>geneesmiddelen die de de deling en dus de vermenigvuldiging van (kanker)cellen remmen. Chemotherapie wordt meestal gegeven als kuur van een aantal sessies met &eacute;&eacute;n of met een combinatie van meerdere geneesmiddelen. In de rustperiode tussen de sessies kan het lichaam zich herstellen van de behandeling. Lees verder op www.hematologienederland.nl/behandeling#chem</p>

Chloorambucil Zoek deze term

Cytostaticum. De celdeling wordt gestopt doordat het middel verbindingen aangaat met verschillende celbestanddelen (o.a. eiwitten en zuren in de celkern).

CHOP Zoek deze term

Combinatietherapie bestaande uit:
- cyclofosfamide
- doxorubicine (chemische naam hydroxydaunorubicine)
- vincristine (ook Oncovin genoemd)
- prednisolon.
Wanneer tevens Rituximab (een anti-CD20 monoklonaal antilichaam) wordt toegevoegd, heet de combinatie: R-CHOP.

Ciclosporine Zoek deze term

Ontsteking-remmend en afweer-onderdrukkend geneesmiddel

Cisplatine Zoek deze term

Cytostaticum

Cladribine Zoek deze term

Cytostaticum

Clofarabine Zoek deze term

Cytostaticum

Clopidrogel Zoek deze term

Geneesmiddel dat de samenklontering van bloedplaatjes verhindert (=trombocyten-aggregatie-remmer). Het is beschikbaar in tabletvorm.

CODOX Zoek deze term

Combinatietherapie bestaande uit:
- cyclofosfamide
- vincristine
- doxorubicine
- hoge dosis methotrexaat (CODOX-M)
Wanneer Rituximab wordt toegevoegd, spreken we van R-CODOX.

CVP Zoek deze term

Combinatietherapie bestaande uit:
- cyclofosfamide
- vincristine
- prednisolon (een steroïde)

Cyclofosfamide Zoek deze term

Cytostaticum. De celdeling wordt gestopt doordat het middel verbindingen aangaat met verschillende celbestanddelen (o.a. eiwitten en zuren in de celkern).

Dacarbazine Zoek deze term

Cytostaticum. De werking berust op het stoppen van de celdeling, doordat het middel verbindingen aangaat met verschillende celbestanddelen (o.a. eiwitten en zuren in de celkern).

Dasatinib Zoek deze term

Dit geneesmiddel wordt gebruikt bij de behandeling van patiënten met chronische myeloïde leukemie (CML), die niet meer worden geholpen door imatinib. Het wordt ook gebruikt bij de behandeling van volwassenen met Philadelphia-chromosoom positieve (Ph +) acute lymfoblastaire leukemie (ALL). Het behoort tot de tyrosine-kinase remmers. Deze middelen remmen de werking van een bepaald enzym (proteasoom) dat de kankercellen aanzet tot celdeling. Dasatinib werkt niet bij elke patiënt en kent ook bijwerkingen. Deze bijwerking is bij de meeste patiënten omkeerbaar zodra de behandeling wordt gestopt of wanneer de dosering wordt verlaagd.

Daunorubicine Zoek deze term

Cytostaticum

Desferal Zoek deze term

(of deferoxamine) wordt gebruikt bij ijzerstapelingsziekten. Het kan ijzer uit het lichaam verwijderen. Het middel wordt via een infuus toegediend.

Desmopressine Zoek deze term

Desmopressine wordt gebruikt om ernstige bloedingen te voorkomen of te stoppen. De werking berust op het verhogen van de activiteit van stollingsfactor VIII.

Dexamethason Zoek deze term

Dexamethason is een hormoon dat is afgeleid van bijnierschorshormonen. Deze zogenaamde gluco-corticosteroïden spelen een belangrijke rol in de suikerstofwisseling van het lichaam. Dexamethason heeft een onsteking remmende werking en onderdrukt afstotingsreacties.

DHAP Zoek deze term

Combinatietherapie bestaande uit:
- dexamethason (D)
- cytarabine (ook Ara-C genoemd - HA)
- cisplatine (P van platinum)
Wanneer Rituximab (een anti-CD20 monoklonaal antilichaam) wordt toegevoegd, heet de combinatietherapie: R-DHAP.

Doxorubicine Zoek deze term

Cytostaticum. Celdeling-remmend middel dat de DNA-productie van de kwaadaardige cel verstoort.

Eculizumab Zoek deze term

Een zogenaamd monoklonaal antilichaam. Dit geneesmiddel vermindert de afbraak van bloedcellen, de behoefte aan bloedtransfusies en het risico van trombotische complicaties bij patiënten met paroxismale nachtelijke hemoglobinurie.

Erythropoiëtine Zoek deze term

Erythropoietine, afgekort EPO, is een eiwit dat van nature in het lichaam voorkomt en in de nieren wordt geproduceerd. Het stimuleert de aanmaak van rode bloedcellen.

Etoposide Zoek deze term

Cytostaticum

Exjade Zoek deze term

(of deferasirox) wordt gebruikt bij ijzerstapelingsziekten. Het middel bevordert de ijzeruitscheiding en is beschikbaar in tabletvorm

FCR Zoek deze term

Combinatietherapie. De naam is samengesteld uit de initialen van de chemostatica die worden gebruikt:
- Fludarabine
- Cyclofosfamide
- Rituximab

Ferriprox Zoek deze term

(of deferipron) wordt gebruikt bij ijzerstapelingsziekten. Het middel bevordert de ijzeruitscheiding uit het lichaam. Het is beschikbaar in tabletvorm.

Filgrastim Zoek deze term

<p>Groeifactor (G-CSF)</p>

Fludarabine Zoek deze term

Cytostaticum, een zogenaamd purine-analoog geneesmiddel. Purines zijn bouwstenen van het DNA, waarin de erfelijke eigenschappen en mutaties zitten. De werking van purine-analogen berust op het verstoren van de stabiliteit van het DNA in kwaadaardige cellen, waardoor deze cellen sterven.
Fludarabine is het meest gebruikte product, maar pentostatine en cladribine vertonen een vergelijkbare activiteit. Het aantal ernstige infecties en mogelijk ook het aantal patiënten met bloedarmoede door auto-antistoffen ligt hoger na behandeling met purine-analogen. Wegens het langdurige effect op de functie van het afweersysteem dient men bedacht te zijn op infecties met ongewone ziekteverwekkers. Zeker indien purine-analogen in latere fasen van de behandeling worden ingezet, moeten daarom uit voorzorg specifieke antibiotica en antivirus medicijnen worden voorgeschreven.
Fludarabine kan als tablet worden ingenomen.

G-CSF Zoek deze term

<p>= Granulocyte-Colony Stimulating Factor, stimuleert het beenmerg tot de productie van witte bloedcellen. Groeifactoren zijn eiwitten die van nature in het lichaam voorkomen en die ook als geneesmiddel kunnen worden toegediend. Door chemotherapie vermindert het aantal witte bloedcellen in het lichaam, waardoor een pati&euml;nt vatbaarder wordt voor infecties. G-CSF kan dan worden gegeven om het beenmerg te stimuleren sneller nieuwe witte bloedcellen aan te maken. Toediening van G-CSF is niet bij iedere vorm van chemotherapie nodig; het aantal witte bloedcellen herstelt zich vaak op eigen kracht. G-CSF wordt ook gebruikt om het beenmerg te stimuleren extra stamcellen aan te maken. Deze stamcellen worden dan verzameld om vervolgens n&aacute; een hoge dosis chemotherapie aan de pati&euml;nt te worden gegeven (stamceltransplantatie). De stamcellen zullen dan snel in het beenmerg rode bloedcellen gaan produceren.</p>

gentherapie Zoek deze term

Bij gentherapie wordt genetisch materiaal in de cellen gebracht, waardoor deze eiwitten gaan produceren die zij normaal gesproken niet aanmaken en die kunnen helpen bij het bestrijden van ziektes.
Gentherapie is een nieuwe techniek die de komende jaren in studieverband (trials) zal worden ontwikkeld voor de behandeling van een aantal verschillende kankers.

Heparine Zoek deze term

Een antistollingsmiddel. Heparines komen van nature in het menselijk lichaam voor, de producten die als geneesmiddel beschikbaar zijn, worden uit dierlijk materiaal gemaakt. Heparine wordt via een infuus toegediend.
Een specifiek type heparine is "Laag Moleculair Gewicht Heparine" (= LMWH). Voordeel van LMWH is dat het subcutaan (onderhuids) kan worden gegeven omdat het een langere werkingsduur heeft.
Heparine wordt geproduceerd door de mestcellen in bindweefsel en lever.

Hydrea Zoek deze term

Cytostaticum

Ifosfamide Zoek deze term

Cytostaticum

Imatinib Zoek deze term

Dit geneesmiddel wordt gebruikt bij de behandeling van patiënten met chronische myeloïde leukemie (CML). Het wordt soms ook gebruikt bij de behandeling van volwassenen met acute lymfoblastaire leukemie (ALL). Het behoort tot de tyrosine-kinase-remmers. Deze middelen remmen de werking van een bepaald enzym (proteasoom) dat de kankercellen aanzet tot celdeling. Imatinib werkt niet bij elke patiënt en kent ook bijwerkingen. Deze bijwerking is bij de meeste patiënten omkeerbaar zodra de behandeling wordt gestopt of wanneer de dosering wordt verlaagd.

immuno-globuline Zoek deze term

Geneesmiddel dat antistoffen bevat die direct bescherming geven tegen infectieziekten of auto-immuunziekten.

immuno-modulantium Zoek deze term

Een geneesmiddel dat de werking van het afweersysteem beïnvloedt.

immuno-suppressivum Zoek deze term

Een afweer-onderdrukkend middel

immunotherapie Zoek deze term

Bij deze therapie worden stoffen die van nature in het lichaam voorkomen, gebruikt om ongewenste cellen te vernietigen.

Interferon-alfa Zoek deze term

Interferon is een eiwit dat van nature is zeer kleine hoeveelheden in het lichaam voorkomt. Het wordt gebruikt om het het immuunsysteem van het lichaam te stimuleren kankercellen te bestrijden.
Interferon-alfa wordt in een gepegyleerde (Pegasys, Pegintron) en een niet-gepegyleerde (Intron, Roferon) vorm aangeboden. Pegyleren is het koppelen van polyethyleenglycol aan geneesmiddelen om de verblijftijd in het lichaam te verlengen. Dit verhoogt de duur en de mate van werkzaamheid en geeft minder bijwerkingen. Interferon is een zogenaamd immuno-modulantium.

IVAC Zoek deze term

Combinatietherapie bestaande uit:
- ifosfamide
- etoposide
- cytarabine (hoge dosis)
Wanneer ook Rituximab wordt toegevoegd, spreken we van R-IVAC.

IVIg Zoek deze term

gamma-globuline (een immuno-globuline)

Lenalidomide Zoek deze term

Lenalidomide behoort tot een nieuwe klasse van geneesmiddelen genaamd immunomodulaire drugs. Het is een zogenaamde angiogenese-remmer die effectief is bij multipel myeloom.

LMB Zoek deze term

.......

Lomustine Zoek deze term

Cytostaticum

Melfalan Zoek deze term

Cytostaticum. Een celdeling-remmend middel. De celdeling wordt gestopt doordat het middel verbindingen aangaat met verschillende celbestanddelen (o.a. eiwitten en zuren in de celkern).

Mercapturine Zoek deze term

Cytostaticum

Methotrexaat Zoek deze term

Een cytostaticum dat de celgroei remt doordat het de cel stofwisseling verstoort.

Methylprednisolon Zoek deze term

Een zogenaamd gluco-corticosteroïde, dat een belangrijke rol speelt in de suikerstofwisseling van het lichaam. Het middel heeft een onsteking remmende werking en onderdrukt afstotingsreacties.

monoklonale antistof Zoek deze term

Het immuunsysteem van het lichaam gebruikt antistoffen bij de bestrijding van infecties. Antilichamen kunnen ook gebruikt worden in de behandeling van kanker. Een monoklonaal antilichaam (antistof) herkent eiwitten die worden aangetroffen op het oppervlak van bepaalde cellen. Zodra het monoklonaal antilichaam (monoklonaal = afkomstig zijn uit één enkele cel) het eiwit herkent, klampt het zich vast aan deze cel en worden reacties teweeggebracht die de cellen vernietigen. Ook is het mogelijk een geneesmiddel of radioactieve stof aan de antistoffen te hechten, zodat deze haar werking rechtstreeks op een specifiek type kankercel kunnen richten. De monoklonale antistoffen behoren tot de immunomodulantia.

Nilotinib Zoek deze term

Dit geneesmiddel wordt gebruikt bij de behandeling van patiënten met chronische myeloïde leukemie (CML), die niet meer worden geholpen door imatinib. Het behoort tot de tyrosine-kinase-remmers. Deze middelen remmen de werking van een bepaald enzym (proteasoom) dat de kankercellen aanzet tot celdeling. Nilotinib werkt niet bij elke patiënt en kent ook bijwerkingen. Deze bijwerkingen zijn bij de meeste patiënten omkeerbaar: zodra de behandeling wordt gestopt of wanneer de dosering wordt verlaagd verdwijnen de bijwerkingen.

NSAID Zoek deze term

NSAID's (niet-steroïde prostaglandine-synthetase-remmers), zijn ontsteking-remmende pijnstillers. Hun werking berust op het remmen van de activiteit van het enzym prostaglandine-synthetase, dat een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van pijn.

Ofatumumab Zoek deze term

Dit geneesmiddel behoort tot de monoklonale antilichamen

PECC Zoek deze term

Combinatietherapie bestaande uit:
- Prednison
- Etoposide
- Chlorambucil
- CCNU
Wanneer ook Rituximab wordt toegevoegd, spreken we van R-PECC

Pentostatine Zoek deze term

Cytostaticum

pijnstiller Zoek deze term

= analgeticum. Er bestaan gewone (niet-narcotische) en zware (narcotische) analgetica.
Tot de eerste groep behoren de NSAID's (zoals Ascal, Aspirine, Ibuprofen, Nurofen, Voltaren) en de eenvoudige pijnstillers als paracetamol.
De laatste groep is afgeleid van opium en werkt in op het centrale zenuwstelsel. De meest bekende uit die groep is morfine.

placebo Zoek deze term

Een middel zonder werkzame bestanddelen ("nepmedicijn").

Prednison Zoek deze term

Prednison is een hormoon dat is afgeleid van bijnierschorshormonen. Deze zogenaamde gluco-corticosteroïden spelen een belangrijke rol in de suikerstofwisseling van het lichaam. Prednison heeft een onsteking remmende werking en het onderdrukt afstotingsreacties.

Procarbazine Zoek deze term

Cytostaticum. Celdeling-remmend middel. De celdeling wordt gestopt doordat het middel verbindingen aangaat met verschillende celbestanddelen (o.a. eiwitten en zuren in de celkern).

proteasoom-remmers Zoek deze term

Proteasomen zijn enzymen die in alle cellen van het lichaam voorkomen en een belangrijke rol spelen in de controle van de celfuncties en de celgroei. Proteasoom-remmers verstoren de werking van deze enzymen. Omdat kankercellen gevoeliger zijn voor proteasoom-remmers dan normale cellen, zullen zij daarom eerder sterven.

Rituximab Zoek deze term

Dit geneesmiddel behoort tot monoklonale antilichamen. Een monoklonaal antilichaam herkent eiwitten die worden aangetroffen op het oppervlak van bepaalde cellen. Zodra het monoklonaal antilichaam het eiwit herkent worden reacties teweeggebracht die het het immuunsysteem van het lichaam activeren die cellen te vernietigen.
Rituximab richt zich op het antilichaam CD20 dat zich op het oppervlakte van zowel normale als abnormale B-lymfocyten bevindt. Het lichaam vervangt snel weer de normale B-lymfocyten die door de Rituximab zijn vernietigd, zodat de bijwerkingen van de behandeling beperkt blijven.
Het geneesmiddel wordt per infuus (intraveneus = in een ader) toegediend.

steroïden Zoek deze term

Steroïden (soms corticosteroïden) zijn stoffen die van nature in het lichaam oorkomen en worden gemaakt door de bijnieren (kleine klieren gelegen boven de nieren). Zij controleren vele verschillende functies in ons lichaam, zoals de stofwisseling, de water-zout balans en het immuunsysteem. Steroïden kunnen synthetisch worden vervaardigd en worden gebruikt als onderdeel van een behandeling tegen kanker (het maakt een chemotherapie effectiever), als middel tegen misselijkheid en om allergische reacties te verminderen die zijn ontstaan in reactie op bepaalde geneesmiddelen.

TAD Zoek deze term

Een combinatie chemotherapie bestaande uit:
- thalidomide
- adriamycine
- dexamethason

Thalidomide Zoek deze term

Thalidomide behoort tot een nieuwe klasse van geneesmiddelen genaamd immunomodulaire drugs. Het is een zogenaamde angiogenese-remmer die effectief is bij multipel myeloom.

Tranexaminezuur Zoek deze term

Geneesmiddel dat de afbraak van bloedstolsels (= fibrinolyse) remt.

VIM Zoek deze term

Combinatietherapie bestaande uit:
- Etoposide
- Ifosfamide
- Methotrexaat
Wanneer ook Rituximab wordt toegevoegd, spreken we van R-VIM.

Vinblastine Zoek deze term

Cytostaticum dat door blokkering van de celdeling (= mitose), de celgroei remt.

Vincristine Zoek deze term

Cytostaticum dat door blokkering van de celdeling (= mitose), de celgroei remt.